Theo tư vấn KEMA, với điều kiện thực tế của Việt Nam hiện nay, mô hình thị trường điện điều độ tập trung chào giá theo chi phí là khả thi nhất so với các mô hình thị trường điện khác đang hoạt động trên thế giới. Ở thị trường này, các đơn vị phát điện chào công suất sẵn sàng và giá điện. Cơ quan vận hành hệ thống (SO) và cơ quan vận hành thị trường (MO) sẽ đưa ra dự báo nhu cầu phụ tải và biểu đồ huy động nguồn điện. Khi đó, giá thị trường được xác định hàng gia bởi đơn vị phát điện có giá chào cao nhất được huy động. Còn bên phát điện được thanh toán chi phí công suất theo mức công suất sẵn sàng và theo giá nhiên liệu và hiệu suất của nhà máy. Trong cấu trúc này, ERAV sẽ là một cơ quan giám sát độc lập có vai trò như "trọng tài" trên sân chơi thị trường điện.
KEMA cho rằng: cấu trúc này là khả thi vì đáp ứng được hầu hết các tiêu chí về xây dựng một thị trường điện lực theo nguyên tắc "công khai, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh, có sự điều tiết của Nhà nước để nâng cao hiệu quả trong hoạt động điện lực, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị điện lực và khách hàng sử dụng điện" cũng như sẽ thu hút được các nhà đầu tư. Theo đó, các đơn vị phát điện (nhất là các đơn vị lớn) cũng sẽ ít có khả năng lũng đoạn thị trường và các đơn vị phát điện nhẹ có thể tham gia vào thị trường. Đồng thời, cấu trúc này cũng khuyến khích các đơn vị phát điện nâng cao hiệu quả để phát điện được nhiều hơn.
để có thể xây dựng mô hình này, KEMA cho rằng quan trọng nhất là phải khẩn trương tái cơ cấu ngành điện trong đó các nhà máy điện thuộc Tập đoàn điện lực Việt Nam được tách thành các đơn vị phát điện độc lập (với tổng công suất đặt không vượt quá 25% công suất đặt toàn hệ thống) không có chung lợi ích kinh tế với SO và MO.
Tại Hội thảo, Cục trưởng ERAV Đặng Hùng cũng cho rằng: mô hình thị trường điện điều độ tập trung chào giá theo chi phí trong đó SO và MO độc lập quyền lợi với các đơn vị phát điện là tương đối phù hợp với điều kiện Việt Nam hiện nay.
Được biết, sau hội thảo này, Tư vấn KEMA sẽ có báo cáo cuối cùng tổng hợp các ý kiến của nhiều chuyên gia để trình lên ERAV trước khi đi đến quyết định chọn một cấu trúc thị trường điện cụ thể.

















